donderdag 3 september 2026

Zaïre

Er heerst ebola in Congo. En dat bovenop één van de dodelijkste burgeroorlogen ter wereld op dit moment, in een ingewikkelde kluwen van bendes waar niemand grip op heeft en waardoor er voorlopig geen uitzicht is op verbetering, zeker zolang de wereld belangstelling heeft voor de grondstoffen in Congo.

Maar over welk land praten we nu? DR Congo, zeggen serieuze media tegenwoordig. Democratische Republiek Congo, dus, en niet Republiek Congo. Je ziet, een vergissing is snel gemaakt. En toch is het onderscheid belangrijk, want in het andere Congo (de niet-democratische?) Republiek, gebeuren al die erge dingen niet, ten minste, je lees er nooit over. Wie praat over problemen in Congo schuift dat land dingen in de schoenen waar het niets mee te maken heeft.

Wat dat betreft was het tot voor kort gebruikelijke, op de hoofdsteden gebaseerde onderscheid beter: Congo-Brazzaville (RC) versus Congo-Kinshasa (DRC). Echter, om één of andere reden bleek dit in de praktijk niet houdbaar. Daarom pleit ik voor eerherstel van de oude naam van DRC: Zaïre.

Dat het land zelf deze naam niet meer gebruikt doet er niet toe. Een land mag zelf bepalen hoe het een ander land aanduidt. Zo vernederlandsen wij niet alleen buurlandennamen zoals Deutschland, Danmark en España, maar voor verscheidene gebruiken we zelfs een benaming die volslagen afwijkt van degene die het betreffende land zelf gebruikt: Sverige noemen we "Zweden", Suomi "Finland", Helvetia "Zwitserland", Magyar "Hongarije" en Shqipëria "Albanië". Engelsen noemen Duitsland "Germany", Indonesiërs Nederland "Belanda". En niemand doet daar moeilijk over.

Het is dan ook nergens voor nodig Wit-Rusland voortaan "Belarus" te noemen (alleen al omdat wij dat vast niet goed uitspreken). En dus kunnen wij de Democratische Republiek Congo gerust "Zaïre" noemen, en zelfs veel beter, om het eigenlijke Congo niet onbedoeld en onnodig zwart te maken. Samengevat: in Zaïre heersen ebola en een burgeroorlog, in Congo niet.

Wat overigens betekent dat wij ons druk zouden moeten maken om de ellende van de Zaïrezen en niet alleen maar om wat er gebeurt in Nederland, Amerika, Oekraïne en Gaza (of Libanon, of de ‘Westelijke Jordaanoever', afhankelijk van waar Israël toevallig actief is) – er bestaan meer dan vier landen in de wereld.