Synesthesie
zondag
maandag
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag
zaterdag
Er
bestaan mensen voor wie de dagen een bepaalde kleur hebben; misschien de
bovenstaande, misschien een andere*. Ook maanden worden soms met een bepaalde
kleur geassocieerd, of letters, of cijfers:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Dit is
een voorbeeld van synesthesie:
koppeling of vermenging van zintuigen. Dit is iets dat gebeurt in de hersenen. Bij
kleine kinderen zijn in de hersenen nog allerlei dwarsverbanden tussen verschillende
hersendelen aanwezig die later verdwijnen omdat ze niet nuttig (zouden) zijn.
Volgens de theorie blijven bij synestheten enkele van deze verbindingen
bestaan. Of het zou kunnen dat bepaalde informatie in de hersenen op een
'verkeerde' manier wordt teruggekoppeld. Het gevolg is dat letters en cijfers
worden waargenomen met een bepaalde kleur of dat die kleur er op meer indirecte
wijze mee wordt geassocieerd. Of dat muziek een bepaalde kleur heeft; niet
alleen de figuurlijk bedoelde klankkleur
van de instrumenten, maar meer dat de klanken letterlijk bepaalde kleuren voor
de geest roepen. Zo moest de Hongaarse componist Liszt tijdens een repetitie het
orkest soms toeroepen: "Wat meer blauw in deze episode, alstublieft!"
Er
bestaan echter ook allerlei andere vormen van synesthesie, die niets met
kleuren te maken hebben. Zo hebben voor sommige synestheten dagen, maanden of
getallen een bepaalde positie in de ruimte. Voor anderen zijn de cijfers
mannelijk, vrouwelijk of onzijdig. Voor weer anderen zijn de letters van het
alfabet of de dagen van de week even of oneven. Vaak heeft een persoon met
synesthesie meerdere van deze associaties.
Er zijn
maar weinig mensen die synesthesie kennen. Hoewel de vroegere schatting van één
op de twee- tot vijfduizend een onderschatting lijkt, heeft toch hooguit één op
de twintig mensen één of andere vorm van synesthesie. Voor sommigen hebben de
dagen bijvoorbeeld geen unieke kleur, maar zijn alleen donker of licht; of
auto's hebben een gezichtsuitdrukking. De meesten van hen zijn tevens
hooggevoelig, hoewel omgekeerd lang niet altijd opgaat – ongeveer één op de zes
mensen kan gerekend worden tot de hoogsensitieve personen (hsp's) – en het
verbaast me niet als er een verband tussen deze twee eigenschappen bestaat: een
hgp (hsp) is bovengemiddeld gevoelig voor zintuiglijke indrukken en kan dus
vaak scherp waarnemen maar kan slecht tegen een overmaat aan prikkels.
O ja,
mijn mening. Wel, deze: synesthesie is een waardevolle eigenschap. Ze geeft
grauwe dagen kleur.
* Het kan
bijvoorbeeld ook zo:
zondag – maandag – dinsdag – woensdag
– donderdag – vrijdag
– zaterdag
… maar dat heeft
minder met synesthesie van doen
Las dit: http://www.npowetenschap.nl/programmes/grootnationaalonderzoek.html en herinnerde me ineens deze blog.. Succes :)
BeantwoordenVerwijderen